Śniadania biznesowe

Jak założyć działalność gospodarczą? Mikrokompendium startowe

Zakładanie mikrobiznesu to podróż w kilku krokach. Pomysł już masz. Biznes plan także. Badania rynkowe zrobione. Teraz czas na krok ostatni — zarejestrowanie działalności gospodarczej. Jednoosobowej działalności gospodarczej, albowiem podstawową formą jest właśnie jednoosobowy przedsiębiorca prowadzący działalność gospodarczą na własny rachunek. 

Założenie mikrobiznesu nie jest aktualnie wielkim problemem — wiąże się zasadniczo z dokonaniem kilku formalności związanych z rejestracją firmy, a także zgłoszeniem jej do właściwych urzędów — tj. do Głównego Urzędu Statystycznego, Zakładu Ubezpieczeń Społecznych, Urzędu Skarbowego.

Działalność gospodarcza, czyli Twój biznes

Ustawodawca wyróżnił trzy konstytutywne cechy działalności gospodarczej — zarobkowość, zorganizowanie i ciągłość.

art. 2 ustawy z dnia 2 lipca 2004 roku o swobodzie działalności gospodarczej

Działalnością gospodarczą jest zarobkowa działalność wytwórcza, budowlana, handlowa, usługowa oraz poszukiwanie, rozpoznawanie i wydobywanie kopalin ze złóż, a także działalność zawodowa, wykonywana w sposób zorganizowany i ciągły.

Zarobkowość oznacza, że działalność przynosi zysk, a więc z ekonomicznego punktu widzenia mamy do czynienia z sytuacją, kiedy występuje nadwyżka przychodów nad kosztami (dochód). Zarobek jest więc celem prowadzenia działalności, choć nie jest obligatoryjne jego wystąpienie. Osiągnięcie dochodu jest jednak zamierzone przez przedsiębiorcę.

Innymi słowy — rejestrujesz działalność gospodarczą, żeby zarabiać miliony monet. 

Zorganizowanie powiązane jest z wyborem określonej formy organizacyjno-prawnej prowadzonej działalności gospodarczej. To także całokształt prac organizacyjnych, które przekładają się na ogólne postrzeganie przez osoby trzecie Twojej działalności (np. siedziba, pracownicy, strona internetowa).

Inaczej mówiąc, to czy w rzeczywistości będziesz zarabiać owe miliony monet jest uzależnione od wyboru optymalnej formy prowadzenia działalności gospodarczej i wielu innych przewidywalnych i nieprzewidywalnych czynników.

Ciągłość oznacza, że Twoim celem jako przedsiębiorcy jest aktywność długotrwała, systematyczna, a nie okazjonalna.

Tym samym będziesz nieustannie we dnie i w nocy podejmował różne czynności przez długi okres czasu, aby zarobić te swoje miliony monet. 

Wyżej przywołany przepis wyróżnia ponadto działalność zawodową, która oznacza wykonywanie wolnego zawodu (np. radcy prawnego, brokera ubezpieczeniowego, tłumacza przysięgłego). To także działalność gospodarcza.

Przedsiębiorca, czyli Ty

Wiem, że jesteś przedsiębiorczy (mikroprzedsiębiorczy), proaktywny i tam, gdzie inni widzą jedynie betonowy mur, Ty dostrzegasz wyzwanie i nadarzającą się sposobność. Prowadzisz działalność gospodarczą, ponosisz ryzyko i odpowiedzialność za osiągane rezultaty.

Prawo jednak zapatruje się na Twoją osobę nieco inaczej. Ostrzegam! Definicja nieco odhumanizowana.

art. 4 ustawy z dnia 2 lipca 2004 roku o swobodzie działalności gospodarczej 

1. Przedsiębiorcą w rozumieniu ustawy jest osoba fizyczna, osoba prawna i jednostka organizacyjna niebędąca osobą prawną, której odrębna ustawa przyznaje zdolność prawną – wykonująca we własnym imieniu działalność gospodarczą. 

2. Za przedsiębiorców uznaje się także wspólników spółki cywilnej w zakresie wykonywanej przez nich działalności gospodarczej.

Moja firma = mój biznes, czy aby na pewno?

Twoja firma, to synonim Twojego biznesu? Prawniczy puryści oburzają się, gdy na działalność gospodarczą mówi się firma. Zdaję sobie sprawę, że w języku potocznym, używanym w codziennych relacjach międzyludzkich, tak posługujemy się słowem firma. Chciałabym jednak, abyś miał świadomość, że zgodnie z treścią jednego z przepisów kodeksu cywilnego firmą osoby fizycznej jest jej imię i nazwisko. Nie wyklucza to włączenia do firmy pseudonimu lub określeń wskazujących na przedmiot działalności przedsiębiorcy, miejsce jej prowadzenia oraz innych określeń dowolnie obranych.

Przykład: Jan Kowalski Usługi stolarskie “Stolarz”    

A więc firmą jest nazwa pod którą Ty, jako przedsiębiorca prowadzisz działalność gospodarczą.

Pamiętaj, że jako przedsiębiorca pozostajesz osobą fizyczną, i tylko Ty jako owa osoba fizyczna możesz być stroną umów, innych czynności prawnych i posiadasz zdolność sądową, a więc jesteś podmiotem praw i obowiązków. Nie Twoja nazwa (firma). Oznacza to, że zawierając umowę określasz stronę jako Jana Kowalskiego, a następnie doprecyzowujesz pod jaką nazwą (firmą) prowadzisz działalność — prowadzący działalność gospodarczą pod firmą Usługi stolarskie “Stolarz”. Twój biznes nie jest w tym przypadku odrębnym podmiotem prawa.

Rejestracja

Uwaga! Niektóre rodzaje działalności gospodarczej wymagają dodatkowo — oprócz rejestracji działalności gospodarczej — także uzyskania stosownej koncesji albo zezwolenia i wpisu do właściwego rejestru działalności regulowanej (np. taką działalnością jest dostarczanie treści audiowizualnych).

Rozpoczęcie prowadzenia działalności gospodarczej może nastąpić już w dniu złożenia wniosku o wpis do Centralnej Ewidencji i Informacji o Działalności Gospodarczej. We wniosku o wpis do CEIDG można określić późniejszy niż dzień złożenia wniosku, dzień rozpoczęcia działalności gospodarczej.

Założenie firmy, to także konieczność dokonania zgłoszenia do Głównego Urzędu Statystycznego (REGON), Urzędu Skarbowego (NIPVAT), Zakładu Ubezpieczeń Społecznych, a w przypadku zatrudniania pracowników, także powiadomienia Państwowej Inspekcji Pracy. Spokojnie, większość z tych formalności załatwia się obecnie w jednym okienku.

W terminie 7 dni od rozpoczęcia prowadzenia działalności gospodarczej, jako przedsiębiorca jesteś zobowiązany do dokonania zgłoszenia na potrzeby odpowiednich ubezpieczeń społecznych (tj. ubezpieczenia społeczne, zdrowotne, chorobowe) we właściwym oddziale ZUS ze względu na adres miejsca prowadzenia działalności lub siedziby przedsiębiorcy. Jeżeli prowadzenie działalności jest dla Ciebie wyłącznym tytułem do ubezpieczeń społecznych, składasz formularz ZUS ZUA. Natomiast, gdy będąc przedsiębiorcą posiadasz inny tytuł do ubezpieczeń społecznych (tj. pozostajesz na przykład w stosunku pracy, czyli pracujesz jeszcze dodatkowo na etacie), powinieneś samodzielnie ustalić rodzaj ubezpieczeń, których uzyskanie będzie wymagało zgłoszenia.

Pamiętaj! Jeżeli jako przedsiębiorca masz obowiązek rozliczania składek na ubezpieczenie społeczne także za inne osoby (np. pracowników), powinieneś zgłosić te osoby do odpowiednich ubezpieczeń w terminie 7 dni od daty powstania takiego obowiązku (np. od daty nawiązania stosunku pracy).

Jeżeli jako przedsiębiorca w związku z prowadzoną przez siebie działalnością gospodarczą stajesz się płatnikiem podatku VAT, to najpóźniej w dniu poprzedzającym dzień rozpoczęcia sprzedaży towarów lub świadczenia usług objętych VAT powinieneś dodatkowo dokonać zgłoszenia na potrzeby tego podatku na formularzu VAT-R w urzędzie skarbowym właściwym ze względu na miejsce wykonywania czynności podlegających opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług. Jeżeli jesteś przedsiębiorcą będącym osobą fizyczną, który posiada podpis elektroniczny — możesz złożyć formularz VAT-R  za pośrednictwem Centralnej Ewidencji i Informacji o Działalności Gospodarczej (CEIDG). Rejestracji przedsiębiorcy jako podatnika VAT czynnego dokona wówczas naczelnik właściwego urzędu skarbowego. Ale, ale — podpis elektroniczny to wciąż egzotyka — mało powszechna i kosztowna dla osób fizycznych. Dobrą wiadomością jest fakt, że od 1 stycznia 2015 roku rejestracja przedsiębiorców dla celów VAT jest nieodpłatna. Nie ma także obowiązku uzyskiwania potwierdzenia zgłoszenia rejestracyjnego na potrzeby podatku VAT. Jeżeli natomiast, jako przedsiębiorca będziesz chciał otrzymać potwierdzenie rejestracji na potrzeby podatku VAT, jesteś zobowiązany wnieść opłatę skarbową w wysokości 170 PLN.

Prowadząc działalność gospodarczą musisz liczyć się także z koniecznością rozliczania się z tego tytułu z należnych podatków. Pamiętaj przy tym, że nie zawsze w odniesieniu do konkretnego przedsiębiorcy właściwym urzędem skarbowym w odniesieniu do podatków PIT, CITVAT będzie ten sam urząd. Nie jestem specjalistą od podatków i nie podejmuję się doradztwa w tym zakresie, natomiast generalną zasadą, którą mogę Ci przekazać jest poniższa.

  • Podatek dochodowy od osób fizycznych (PIT od ang. Personal Income Tax) — urząd skarbowy właściwy według miejsca zamieszkania podatnika;
  • Podatek dochodowy od osób prawnych (CIT od ang. Corporate Income Tax) — urząd skarbowy właściwy ze względu na adres siedziby osoby prawnej;
  • Podatek od towarów i usług (VAT od ang. Value Added Tax) — urząd skarbowy właściwy według miejsca wykonywania czynności, które podlegają opodatkowaniu tym podatkiem, a więc miejsca prowadzenia działalności gospodarczej.

Podatek CIT w przypadku prowadzenia działalności gospodarczej w formie jednoosobowej pozarolniczej działalności gospodarczej nie ma zastosowania.

Jeżeli już kiedyś prowadziłeś działalność gospodarczą, powinieneś mieć nadany numer REGON. Baza Internetowa REGON — wyszukiwarka podmiotów gospodarki narodowej — jest dostępna pod wskazanym adresem. Numer ten można sprawdzić tutaj. Na żądanie wpisanych do rejestru osób fizycznych prowadzących działalność gospodarczą, urzędy statystyczne wydają zaświadczenia o nadanym numerze REGON, nie później niż  w terminie 7 dni roboczych od dnia otrzymania żądania.

Ważną informacją dla przedsiębiorcy, który zamierza zatrudnić pracowników jest obowiązek kontaktu z Państwową Inspekcją Pracy (www.pip.gov.pl) oraz z Państwową Inspekcją Sanitarną (www.gis.gov.pl).

Obowiązek informacyjny

Pamiętaj, że jako przedsiębiorca wpisany do CEIDG jesteś obowiązany umieszczać numer identyfikacji podatkowej (NIP) we wszelkich dokumentach i oświadczeniach pisemnych, kierowanych w zakresie swojej działalności do oznaczonych osób i organów, oraz posługiwać się tym numerem w obrocie prawnym i gospodarczym.

Plusy jednoosobowej działalności gospodarczej:

  • nieskomplikowana procedura założenia i likwidacji,
  • nieodpłatna rejestracja w CEIDG,
  • brak prawnego wymogu posiadania minimalnego wkładu finansowego,
  • łatwość wprowadzania zmian ad hoc, rozszerzania zakresu działalności,
  • jeden ośrodek decyzyjny, samodzielność, wyłączne prawo do wypracowanego zysku,
  • względnie elastyczna możliwość wyboru formy opodatkowania spośród dostępnych (karta podatkowa, ryczałt ewidencjonowany, podatek liniowy 19% — wg stawki liniowej, opodatkowanie na zasadach ogólnych — wg skali progresywnej), a co z tym związane — także możliwość stosowania uproszczonej księgowości.

Minusy jednoosobowej działalności gospodarczej:

  • pełna, nieograniczona odpowiedzialność majątkiem osobistym, jak również majątkiem wspólnym małżonków (w zakresie, w jakim między małżonkami obowiązuje małżeńska wspólność majątkowa) za zobowiązania wynikające z prowadzenia jednoosobowej działalności gospodarczej.

Stąd też tak ważne, z punktu widzenia ograniczenia ryzyka ekonomicznego związanego z biznesem, jest zawarcie dobrej umowy ubezpieczenia odpowiedzialności cywilnej z tytułu prowadzonej działalności gospodarczej. Poruszę tę problematykę w jednym z kolejnych artykułów.

Przydatne linki

Instrukcja zakładania jednoosobowej działalności gospodarczej ze strony internetowej obywatel.gov.pl

Centralna Ewidencja i Informacja o Działalności Gospodarczej (CEIDG)

Napisz mi proszę w komentarzu, czy jesteś już przedsiębiorcą, czy dopiero rozważasz rejestrację działalności gospodarczej?

Polecane posty