Śniadania biznesowe

Czy blog internetowy to prasa? I czy wymaga rejestracji?

Na gruncie języka polskiego termin “blog” jest rozumiany niejednolicie. Z jednej strony wynika to z faktu, że zjawiska stosunkowo nowe wymykają się ze znanych dotychczasowo ram opisu rzeczywistości. Z drugiej strony, wpływ na to ma sama właściwość tejże formy przekazu, którą jest niejednorodność rodzajowo-gatunkowa. Czy tworzony przez Ciebie blog może zostać zakwalifikowany jako prasa? A o tym co to oznacza i jakie rodzi skutki przeczytasz w artykule.

Definicja prasy według polskiego prawa prasowego

art. 7 ust. 2 pkt 1 ustawy z dnia 26 stycznia 1984 r. prawo prasowe

Prasa oznacza publikacje periodyczne, które nie tworzą zamkniętej, jednorodnej całości, ukazujące się nie rzadziej niż raz do roku, opatrzone stałym tytułem albo nazwą, numerem bieżącym i datą, a w szczególności: dzienniki i czasopisma, serwisy agencyjne, stałe przekazy teleksowe, biuletyny, programy radiowe i telewizyjne oraz kroniki filmowe; prasą są także wszelkie istniejące i powstające w wyniku postępu technicznego środki masowego przekazywania [Sic! Czy to oznacza, że cały Internet jest de facto jedną wielką prasą?], w tym także rozgłośnie oraz tele- i radiowęzły zakładowe, upowszechniające publikacje periodyczne za pomocą druku, wizji, fonii lub innej techniki rozpowszechniania; prasa obejmuje również zespoły ludzi i poszczególne osoby zajmujące się działalnością dziennikarską.

Z treści przepisu powyżej nie wynika wprost, aby blog internetowy był wskazany przez ustawodawcę literalnie jako prasa. Nie oznacza to jednak również, że taka interpretacja jest wykluczona.

Cytat z ustawy powyżej to prawo w książkach. Martwe prawo. Prawo w akcji, to kwestia jak ten przepis funkcjonuje w życiowym krwiobiegu. W praktyce orzeczniczej. W procesie stosowania prawa przez sądy. Przygotowując niniejszy artykuł, znalazłam ciekawe orzeczenie ukazujące jak sądy zapatrują się na case blogów internetowych jako prasy, a tym samym na kwestię wymogu ich rejestracji. Poniżej ciekawy fragment jednego z takich orzeczeń.

Postanowienie Sądu Apelacyjnego w Łodzi — I Wydział Cywilny z dnia 18 stycznia 2013 r. sygn. akt I ACa 1032/12

W świetle przepisu art. 7 ustawy prawo prasowe cechą dystynktywną „prasy” jest periodyczność przekazu, jego ogólnoinformacyjny cel, a także poprzedzający samą publikację proces przygotowania redakcyjnego. Wszystkie te przymioty może spełniać także przekaz internetowy w formie bloga. Jak trafnie podkreślił WSA w Warszawie o tym, czy publikacja internetowa ma charakter prasowy, decydować powinien cel, jakiemu ma służyć. Skoro rolą i zadaniem prasy jest rozpowszechnianie informacji, to periodyczność przekazu, czyli cyklicznego informowania opinii publicznej o określonych faktach społecznych, ekonomicznych, gospodarczych, politycznych, oświatowych, kulturalnych, pod oznaczonym tytułem, nazwą, adresem czy nawet linkiem, wskazywać będzie na cel, jaki realizuje redakcja, wydawca czy autor danej publikacji elektronicznej, na stworzonej specjalnie w tym celu stronie internetowej (vide postanowienie WSA w Warszawie z 30 października 2008 r., II SA/Wa 1885/07, Lex nr 521930).”

Powyższe orzeczenie zwraca uwagę, że analizując czy dany blog internetowy jest prasą w rozumieniu obowiązującego prawa, należy brać pod uwagę takie cechy jak:

  • periodyczność przekazu (tj. cykliczność, stały tytuł/ nazwa/ adres/ link),
  • ogólnoinformacyjny cel,
  • poprzedzający publikację proces przygotowania redakcyjnego.

Należy rozważyć także, czy blog stanowi jednorodną, zamkniętą całość.

Powyższe wskazuje, że nie można udzielić jednoznacznej odpowiedzi, kwalifikując każdy blog internetowy jako prasę albo nie-prasę. Każdorazowo należy dokonać analizy, mając na uwadze przywołane cechy.

Jeżeli Twój blog kwalifikuje się do kategorii prasy, jesteś prawnie zobligowany do jego rejestracji.

Jak wygląda rejestracja?

Proces rejestracji (tzw. postępowanie o rejestrację) przebiega w sposób następujący (art. 20 ustawy prawo prasowe). Należy złożyć wniosek do sądu okręgowego właściwego miejscowo dla siedziby wydawcy. Wniosek taki powinien zawierać:

  1. tytuł dziennika lub czasopisma oraz siedzibę i dokładny adres redakcji,
  2. dane osobowe redaktora naczelnego,
  3. określenie wydawcy, jego siedzibę i dokładny adres,
  4. częstotliwość ukazywania się dziennika lub czasopisma.

Do wniosku należy dołączyć oświadczenie redaktora naczelnego, iż spełnia wymogi wskazane w art. 25 ust. 2 ustawy z dnia 26 stycznia 1984 r. prawo prasowe — tj. posiada pełną zdolność do czynności prawnych, obywatelstwo polskie i nie jest pozbawiony praw publicznych.

Ustawa stanowi także, że wydawanie dziennika lub czasopisma można rozpocząć, jeżeli organ rejestracyjny nie rozstrzygnął wniosku o rejestrację w ciągu 30 dni od jego zgłoszenia.

Opłata wiążąca się z rejestracją wynosi 40 PLN.

Plusy wynikające z rejestracji bloga internetowego to m.in.:

  • zapewnienie ochrony prawnej Twojego tytułu prasowego,
  • tajemnica dziennikarska,
  • dozwolony użytek,
  • obowiązek do udzielania informacji przez przedsiębiorców i podmioty niezaliczone do sektora finansów publicznych oraz niedziałające w celu osiągnięcia zysku.

Minusy uznania bloga internetowego za prasę to m.in.:

  • prawny obowiązek rejestracji zabezpieczony sankcją,
  • kwestie związane z zagwarantowaniem autoryzacji wypowiedzi, na żądanie osoby dostarczającej informacje,
  • kwestie publikacji sprostowań.

Konsekwencje wydawania dziennika lub czasopisma bez wymaganej prawem rejestracji

Sankcja jest zasadniczo jedna. Ustawodawca przewidział w art. 45 prawa prasowego karę grzywny dla osoby, która wydaje dziennik lub czasopismo bez rejestracji.

Uwaga!

Przyjmując, że Twój blog nie wymaga rejestracji, bowiem nie spełnia ustawowych przesłanek zakwalifikowania go jako prasy — nie masz obowiązku publikacji sprostowań, czy też autoryzacji wypowiedzi na żądanie Twoich rozmówców. Nie stoi to jednak na przeszkodzie, aby osoba której dobra osobiste zostaną naruszone przez Twój wpis domagała się od Ciebie opublikowania przeprosin, a nawet dochodziła odszkodowania, czy też zainicjowała skierowane przeciwko Tobie postępowanie karne z uwagi na naruszenie art. 212 kodeksu karnego (zniesławienie) lub art. 216 kodeksu karnego (zniewaga). W odniesieniu do wskazanych przepisów karnych warto mieć na uwadze dodatkowo jeden fakt, mianowicie przepisy te przewidują surowszy wymiar kary dla dopuszczających się przestępstwa zniesławienia lub zniewagi za pomocą środków masowego komunikowania. A blog internetowy może być z pewnością zakwalifikowany jako taki właśnie środek.

Podsumowanie

Nie każdy blog internetowy zostanie zakwalifikowany jako prasa. Prasą są blogi, które charakteryzują się  w szczególności “periodycznością przekazu (tj. cykliczność, stały tytuł/ nazwa/ adres/ link), ogólnoinformacyjnym celem, poprzedzającym publikację procesem przygotowania redakcyjnego, nie tworzące zamkniętej, jednorodnej całości, ukazujące się nie rzadziej niż raz do roku”. Blogi internetowe wykazujące cechy prasy wymagają rejestracji.

Napisz proszę w komentarzu, co uważasz na temat aktualnie obowiązującej definicji prasy. Czy według Ciebie Twój blog internetowy jest prasą w rozumieniu ustawy prawo prasowe? A może posiadasz już doświadczenie z rejestracją swojego bloga jako prasy i zechcesz się nim podzielić w komentarzu pod tekstem?

Polecane posty